Wiemy już, że nie ma szans na to, aby nasz program wyborczy odpowiadał wszystkim wyborcom w okręgu. Dlatego znając swój elektorat, możemy dopasować do jego potrzeb i oczekiwań tematy poruszane w czasie kampanii wyborczej.

Temat kampanii wyborczej jest kompromisem pomiędzy trzema czynnikami:

  • oczekiwania wyborców,
  • możliwości kandydata, czyli dziedziny, w których czuje się kompetentny, w których specjalizuje się jego ugrupowanie,
  • tematy wybrane przez przeciwników politycznych.

Najważniejsze, aby temat kampanii wyborczej przekonał do nas wyborców. Jeśli z analizy elektoratu wynika, że wśród naszych potencjalnych zwolenników można wyróżnić kilka dużych grup, np. mali i średni przedsiębiorcy, młodzi wyborcy i kobiety, do każdej z nich warto wystąpić z innym tematem. Należy jednak uważać, aby tematy te tworzyły spójny obraz kandydata i wzajemnie się nie wykluczały. Nie można więc przedsiębiorcom obiecywać złagodzenia przepisów prawa, które chronią kobiety w ciąży i młode matki, a kobiety zapewniać, że naszym postulatem jest wzmocnienie ich pozycji na rynku pracy.

Przykład:

Osoba starsza, zasłużona dla samorządu może w czasie kampanii wyborczej powołać się na swoje doświadczenie i kompetencje. Jeśli jednak jest urzędującym burmistrzem bądź prezydentem miasta nie powinna startować w wyborach z hasłem zmian i odrzucenia dotychczasowego porządku.

Marcin Zawiła

Osoba młoda może z kolei wybrać temat zmiany.

Michal Karkut

Michał Karkut

Różnicę pomiędzy kandydatem doświadczonym a młodym postulującym zmiany dobrze obrazuje również przykład amerykański– McCain kontra Obama.

  

Dlaczego temat kampanii wyborczej jest tak ważny?

Programy wyborcze są zwykle rozbudowanymi dokumentami, w których przedstawiamy nasze poglądy dotyczące idei państwa, bezpieczeństwa, finansów, gospodarki, opieki medycznej, polityki społecznej i kulturalnej, Unii Europejskiej itd. Trzeba jednak założyć, że znaczna większość naszych wyborców nigdy tego dokumentu nie przeczyta. Co więcej, wiele osób nie będzie się interesowało przebiegiem kampanii wyborczej ani nie poświęci wiele czasu na podjęcie decyzji, na kogo głosować. Aby ułatwić obywatelom ten wybór i zwiększyć prawdopodobieństwo własnego sukcesu potrzebny jest nam temat kampanii wyborczej. Jest to pewnego rodzaju skrót myślowy, który w prosty sposób uzasadni wyborcy, dlaczego swój głos ma oddać właśnie na nas.

„Od kilkudziesięciu lat obserwuje się wzrost znaczenia głosowania tematycznego zarówno w Stanach Zjednoczonych, jak i w Europie. Także w przypadku Polski badania przeprowadzone przez K. Skarżyńską, K. Korzeniowskiego i R. Markowskiego już w 1995 roku wskazują na wpływ poruszanych w kampanii wyborczej kwestii społeczno-politycznych zarówno na frekwencję, jak i preferencje wyborców. Wynikać to może ze wzrostu świadomości politycznej obywateli, związanej z rozwojem Internetu i coraz łatwiejszym dostępem do informacji. W wyborach parlamentarnych w Polsce w 2005 r. istotnymi kwestiami okazały się m.in. polityka społeczna i system podatkowy oraz związany z nimi podział na Polskę liberalną i solidarną.”

Źródło: Milena Buć, „Determinanty aktywności politycznej wyborców”, Dialogi Polityczne, 2007, nr 7

Co to znaczy: właściwy temat kampanii wyborczej?

Na to pytanie nie ma prostych odpowiedzi. Właściwym tematem kampanii wyborczej jest ten, który zainteresuje naszych wyborców. Dlatego właśnie powinien się on odnosić do ich problemów, potrzeb i oczekiwań. Aby je poznać warto:

  • analizować wyniki lokalnych badań opinii publicznej,
  • przygotować odpowiednią ankietę i rozdać ją mieszkańcom naszego okręgu – ten sposób ma dodatkową zaletę, bo pokazuje wyborcom, że zależy nam na poznaniu ich opinii,
  • słuchać znajomych, sąsiadów i innych mieszkańców naszego okręgu wyborczego,
  • czytać prasę lokalną.

Wybierając temat nie ma sensu skupiać się np. na zagadnieniu rozszerzenia Unii Europejskiej, ponieważ większość obywateli nie będzie dostrzegać zależności między liczbą państw członkowskich UE a własną sytuacją życiową. Znacznie bliższy będzie im temat wykorzystania funduszy europejskich na budowę lokalnych dróg.

Wiarygodny temat kampanii wyborczej

Wybór tematu, w którym kandydat czuje się kompetentny, jest sprawą kluczową. Wiarygodność tematu decyduje o tym, czy kandydat wzbudzi zaufanie. Dlatego wybrany temat powinien współgrać z doświadczeniem polityka oraz z jego wizerunkiem. Nie należy również podejmować tematu, w którym nasz przeciwnik jest ekspertem, a my nie jesteśmy w stanie mu dorównać. To od razu ustawi nas na straconej pozycji.

Przykład:

Wiarygodność – Zbigniew Religa „Z sercem dla Polski”, wybory prezydenckie 2005 roku – kandydat jako powszechnie znany i ceniony kardiochirurg mógł odwoływać się do pojęcia serca, jednocześnie jest to hasło emocjonalne, w którym kandydat przekazał informację o swoim oddaniu dla spraw ojczyzny. Jednak jak świadczy ten przykład, wiarygodny temat nie gwarantuje zwycięstwa w wyborach.

Brak wiarygodności – PZPR „Wybierzmy najlepszych”, wybory parlamentarne 1989 roku – faworytem w czasie tych wyborów była „Solidarność” i to na jej korzyść mogło działać to hasło. Kompetencja na pewno nie była przez wyborców brana pod uwagę jako silna strona PZPR.

Rodzaje tematów kampanii wyborczej

Temat kontrowersyjny

Unia Polityki Realnej – temat kary śmierci

Zieloni 2004 – temat żywności modyfikowanej genetycznie

Temat niekontrowersyjny

PiS – temat zwalczania korupcji

Jarosław Pięta – temat czystości miasta

Temat oryginalny

Zieloni 2004 – temat alternatywnych źródeł energii

Temat zwyczajny

Anna Tomicka – temat uczciwości

Gustaw Brzezin – temat inwestycji i doświadczenia w gminie, dobry temat dla „sprawdzonego gospodarza”

Sformułowanie tematu

Temat ma być sformułowany w sposób prosty i zrozumiały. Wyborca dzięki niemu powinien móc łatwo odpowiedzieć sobie na pytanie: dlaczego chcę głosować na tego właśnie kandydata?

Temat ma nas odróżnić od przeciwników politycznych i odwoływać się do emocji wyborców.

Wybór odpowiedniego hasła

Ostatnim krokiem jest przełożenie tematu na hasło wyborcze. Jeśli naszym tematem jest poprawa bezpieczeństwa w gminie, hasło może brzmieć: bezpieczna gmina. Ważne, aby było ono proste i zrozumiałe. Nie powinno zawierać więcej niż cztery wyrazy. Należy również sprawdzić, czy nasze hasło nie daje możliwości łatwej przeróbki na takie, które będzie nas ośmieszało.

Przykład:

Nieudane hasła wyborcze

Człowiek z charakterem

Udane hasła wyborcze

Prawy człowiek lewicy

Chociaż warto zauważyć, że jest to hasło dobre dla samego Marka Borowskiego, ale dla całej lewicy już nie. Sugeruje ono bowiem, że kandydat jako prawy człowiek stanowi wyjątek wśród innych polityków lewicy.

Jak przygotować program wyborczy?

Opracowanie programu wyborczego polega w znacznej mierze na określeniu własnego stanowiska wobec zagadnień, o których będzie mowa w kampanii wyborczej. Zakresu spraw nie należy ograniczać do tematu(ów) własnej kampanii wyborczej, trzeba wziąć pod uwagę również kwestie podnoszone przez naszych konkurentów oraz istotne dla lokalnej społeczności.

Kandydat, który startuje z ramienia komitetu wyborczego, powinien swój program wpisać w szersze ramy programu tego komitetu. Oznacza to przyjęcie zbieżnego stanowiska w najważniejszych sprawach oraz dodanie własnych, oryginalnych pomysłów, dzięki którym kandydat będzie się wyróżniał na tle pozostałych.

Mając określone cele kampanii wyborczej, czynniki wpływające na nasz sukces, potencjalny elektorat oraz sformułowany temat i program, możemy przejść do następnego etapu budowy strategii kampanii wyborczej: określenia środków, jakie będą niezbędne do realizacji kampanii wyborczej.

Ten materiał może być wykorzystany za zgodą autora na innych stronach internetowych pod warunkiem pozostawienia treści i informacji o autorze w niezmienionej formie i z aktywnymi linkami do strony autora.